Seksualiteit en holebi

Seksuele en romantische aantrekking

Wat verstaan we onder seksuele en romantische aantrekking?

Vroeger sprak men altijd over ‘geaardheid’, maar we spreken nu meer en meer over aantrekking. Aantrekking omvat alle gevoelens die je kunt ontwikkelen naar een ander persoon toe. Dat kan seksuele en romantische aantrekking zijn.

Seksuele aantrekking gaat over wie je seksueel opwindt. Als het  gaat over op wie je verliefd wordt, dan heb je het over romantische aantrekking. Soms vallen romantische en seksuele aantrekking samen, maar dat is niet voor iedereen zo. Bovendien kunnen iemands seksuele en romantische voorkeur verschuiven. Het kan veranderen in de tijd. Daarom dat ‘geaardheid’ helemaal voorbijgestreefd is.

Waarschijnlijk kent iedereen deze drie vormen van aantrekking.

HETEROSEKSUEEL OF -ROMANTISCHWanneer iemand aantrekking voelt tot iemand met een ander geslacht of gender 
HOMOSEKSUEEL OF -ROMANTISCHWanneer iemand aantrekking voelt tot iemand met hetzelfde geslacht of gender 
BISEKSUEEL OF -ROMANTISCHWanneer iemand aantrekking voelt tot mannen én vrouwen

Aantrekking blijft echter niet beperkt tot hetero, homo of bi. Er is veel meer dan mensen kennen. Hieronder lichten we nog enkele toe. 

PANSEKSUEEL OF -ROMANTISCHIemand die de persoonlijkheid het meest aantrekkelijk vindt. Het uiterlijk of het geslacht speelt geen rol en de verliefdheid is puur gebaseerd op de persoonlijkheid van de ander
ASEKSUEEL OF -ROMANTISCHIemand die geen seksuele aantrekking ervaart, wat niet wil zeggen dat ze geen seks kunnen hebben of nooit seksuele dingen doen.

Er bestaan dus heel veel hokjes voor aantrekking. Dit toont aan dat hier weer heel wat variatie in bestaat. Die hokjes snijden langs twee kanten:

  • Ze hebben een positieve impact, omdat personen zich er in vinden en elkaar in leren kennen.
  • Ze hebben een negatieve impact als anderen deze gebruiken om mensen uit te sluiten, te pesten en te discrimineren.

Tijd om eens na te denken over alle verschillende vormen van aantrekking. Waarop is aantrekking nu eigenlijk gebaseerd? Voel je je tot iemand aangetrokken omwille van genderidentiteit, genderexpressie of geslacht? Misschien gaat het eerder om vormen van mannelijkheid en vrouwelijkheid of gewoon het totaalpakket van de persoon?

Oefening op aantrekking Vraag aan een groep mensen wat ervoor zorgt dat iemand aantrekking voelt tot een persoon? Welke aspecten duiden zij aan? En is dat bij iedereen hetzelfde? 

Wanneer ontdekt iemand dat die holebi is?

Vaak ontdekken jongeren bij de start van de puberteit (gemiddeld 10,5 jaar bij meisjes en 12,5 jaar bij jongens) hun seksuele en romantische aantrekking, maar dat is niet voor iedereen zo, het kan ook later of vroeger gebeuren. Er kan dus niet zomaar een specifieke leeftijd geplakt worden op één specifiek ontdekkingsmoment.


Hoe staat het met rechten voor holebi’s?

België heeft de afgelopen decennia een evolutie doorgemaakt op het gebied van holebirechten. Die evolutie kwam er door een algemene mentaliteitswijziging, politieke wendingen en de inzet van talloze holebi’s en holebi-organisaties. In dit onderdeel zetten we enkele rechten op een rijtje:

1985Afschaffing 372bisDe afschaffing zorgt ervoor dat homoseksueel contact voor jongeren niet meer verboden is.
2003AntidiscriminatiewetDeze wet zorgt ervoor dat personen of groepen niet uitgesloten kunnen worden omwille van seksuele, romantische aantrekking of gender(expressie)


Burgerlijk huwelijkHet Belgisch huwelijk werd genderinclusief. Een huwelijk tussen twee personen van hetzelfde geslacht staat voor de wet volledig gelijk aan een huwelijk tussen twee personen van verschillend geslacht. De belastingaangifte, het erfrecht, de echtscheidingsprocedure, co-ouderschap, alles is hetzelfde.
2006AdoptieZowel binnenlandse als buitenlandse adoptie werd opengesteld voor holebikoppels.
2012Strafverzwaring homo- en transfoob geweldDaders van misdrijven met een homo- en transfoob motief, krijgen een zwaardere straf.

ILGA-EUROPE, de Europese belangenverdediger van holebi’s, trans- en interseksepersonen, publiceert jaarlijks een Rainbow Index (rainbow-europe.org) die alle Europese landen rangschikt volgens hoe holebi- en transgendervriendelijk hun wetgeving is. Op hun interactieve kaart kan je per land zien hoe het met de holebi-en transgenderrechten gesteld is. In 2019 stond België op de tweede plaats. We doen het dus best goed op vlak van LGBT+-rechten, maar er is zeker nog ruimte voor verbetering.

Waarom bestaan er aparte holebi- verenigingen en feestjes?

Er is niet enkel een coming-out, er bestaat ook zoiets als een ‘coming-in’ waarbij iemand binnenstapt in de ‘holebiwereld’. Dit omvat een uitgebreide subcultuur met eigen cafés, verenigingen, evenementen, winkels, enzovoort.

Dit kan om verschillende redenen: om meer informatie te krijgen, om anderen te ontmoeten, om je oriëntatie erkend te zien of gewoon om een lief te zoeken. Het leren kennen van mensen die dezelfde ervaringen hebben als jezelf, doet veel om jezelf te leren kennen. Het is dus niet omdat holebi’s meer aanvaard worden, dat deze verenigingen plots zouden verdwijnen.


Bij sommigen volgt de coming-in op de coming-out, bij anderen gaat het andersom of soms kiest iemand ervoor om nooit een coming-out of coming-in te doen.

Meer info vind je bij:
Min19.be

Waarom hebben holebi-jongeren het soms moeilijk?

In de samenleving is er nog duidelijk sprake van ‘heteronormativiteit.’ Mensen veronderstellen dat iemand heteroseksueel is. Iedere niet-hetero jongere moet dus altijd uit de kast komen. Dat is een drempel die hetero-jongeren nooit moeten meemaken.

Holebi personen maken deel uit van een minderheidsgroep. Daaraan zijn vaak vooroordelen verbonden die mensen gebruiken om andere jongeren te pesten of te discrimineren. Jongeren in zo’n situatie ervaren dan vaak ‘minderheidsstress’, de stress veroorzaakt door personen die die vooroordelen negatief gebruiken. Daaraan gelinkt, gaan sommige jongeren aan ‘zichtbaarheidsmanagement’ doen, ze gaan zich op verschillende plekken anders gaan gedragen om negatieve reacties te vermijden. De jongere kan alsnog niet zichzelf zijn en dit maakt het moeilijk. Minderheidsstress en zichtbaarheidsmanagement komt niet alleen voor bij transgender of holebi personen, maar ook bij andere minderheidsgroepen in de samenleving.

Merk op dat pestgedrag of geweld naar holebi’s of transgenders grotendeels gebaseerd op wat zichtbaar is en niet past binnen de genderstereotypen. Voor homo personen wordt het ‘vrouwelijker’ zijn als man minder snel aanvaard. Voor lesbische personen wordt het ‘mannelijker’ zijn als vrouw minder snel aanvaard.

Geslacht, genderidentiteit en genderexpressie worden soms foutief gelinkt met aantrekking. Mannen en vrouwen die zich gender non-conform gedragen krijgen snel het label homo of lesbisch. Dit is helemaal fout. Aantrekking staat hier helemaal los van.

Samengevat: om holebifobie aan de wortels aan te pakken, moeten we genderstereotypen wegwerken.

Wat helpt om holebi-jongeren beter in hun vel te voelen?

Zichtbaarheid en erkenning zijn de belangrijkste. Uit het voorgaande stukje is het wel duidelijk geworden dat het nodig is om de ‘heteronorm’ wat meer in vraag te stellen. Belangrijk is om dat structureel te doen. Dit kun je doen door bijvoorbeeld in je spelletjes of materiaal dit thema in te werken.

Er zijn echter enkele belangrijke dagen waarrond je extra aandacht kunt besteden:

  • IDAHOT, 17 mei → internationale dag tegen holebifobie en transfobie; in dezelfde week is er altijd de Belgian Pride in Brussel
  • TDOV, 31 maart → International Transgender Day of Visibility
  • Bi visibility day, 23 september
  • Coming-out day, 11 oktober
  • Intersex Awareness Day, 26 oktober

Bied ook steun aan jongeren die uit de kast komen. Waak erover dat ze goed in de groep worden opgenomen en er geen pestgedrag ontstaat. Dit is een win-win situatie: de jongere uit de kast voelt zich beter en doordat de andere jongeren iemand in omgeving zien die uit de kast is, zullen hun genderstereotypen uitgedaagd worden.

Zijn holebi’s vaak slachtoffer van geweld?

Volgens een studie uit 2014 kwam 90% van de bevraagde holebi’s in België ooit al in aanraking met één of meerdere types en incidenten van holebifoob geweld.
Het gaat hier over: 

  • verbaal geweld (‘homo’ roepen, ‘pot’ roepen etc)
  • fysiek geweld (vuistslagen, tegen muren/de grond gegooid etc)
  • materieel geweld (profiel gehackt, diefstal etc)
  • seksueel geweld (verkrachting, betastingen etc)

Gendernonconformiteit was voor de daders een vaak voorkomende factor die hen tot dat geweld bracht. Het viel ook op dat vooral meisjes te maken kregen met negatieve opmerkingen omdat ze te ‘mannelijk’ waren in vergelijking met het aantal reacties die jongens kregen omdat ze te ‘vrouwelijk’ waren.

Bronnen

https://www.allesoverseks.be/wat-is-seksuele-orientatie

https://www.gva.be/cnt/aid1297125/kamer-keurt-strafverzwaring-voor-homofoob-geweld-unaniem-goed

https://www.cavaria.be/sites/default/files/2019-04/scholierenenquete_2017_nl.pdf

https://www.vlaanderen.be/publicaties/alles-wat-je-altijd-al-wilde-weten-over-holebis

https://www.unesco-vlaanderen.be/media/74255/kleur%20bekennen.pdf

https://www.researchgate.net/publication/249997548_Minority_stress_and_physical_health_among_sexual_minority_individuals

http://www.steunpuntgelijkekansen.be/wp-content/uploads/Geweld-tegenover-Holebis-II-tussentijdsrapport-2014-Lies-dHaese-130514-bvl.pdf